Emergency Cards PL

Polska · 2026-07-26

Co zrobić najpierw

Wszystkie karty na jednej stronie, do wydruku jako broszura na lodówkę, do warsztatu albo do auta.

Numery alarmowe

  • 112Numer alarmowy, działa w całej Unii Europejskiej
  • 999Pogotowie ratunkowe
  • 998Straż pożarna
  • 997Policja
  • 986Straż miejska
  • 985Ratownictwo górskie i wodne
  • 601 100 100WOPR, ratownictwo wodne
  • 601 100 300GOPR i TOPR, ratownictwo górskie

Numery alarmowe

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Wybierz 112. Działa w każdym kraju UE, także z zablokowanego telefonu i bez doładowania.

  1. Powiedz, gdzie jesteś: ulica i numer, miejscowość, charakterystyczny punkt, pikietaż drogi albo współrzędne GPS z telefonu.
  2. Jednym zdaniem powiedz, co się stało. Na przykład upadek, pożar, wypadek, ból w klatce piersiowej.
  3. Powiedz, ile osób jest poszkodowanych i czy ktoś jest nieprzytomny albo nie oddycha.
  4. Podaj swój numer telefonu. Jeśli połączenie się zerwie, dyspozytor oddzwoni.
  5. Nie rozłączaj się. Dyspozytor sam powie, kiedy rozmowa się kończy.
  6. Rób dokładnie to, co mówi dyspozytor, także uciskaj klatkę piersiową, jeśli o to poprosi.
  7. Wyślij kogoś na ulicę, żeby naprowadził karetkę. Otwórz drzwi i bramę.
  • Nie rozłączaj się, zanim dyspozytor na to pozwoli.
  • Nie dzwoń na numer alarmowy z ogólnymi pytaniami o zdrowie. Od tego jest nocna i świąteczna opieka zdrowotna.
  • Nie zakładaj, że ktoś już zadzwonił. Zapytaj głośno i upewnij się.

Resuscytacja

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Nie oddycha prawidłowo? Zadzwoń pod 112 i uciskaj środek klatki piersiowej, mocno i szybko, 100 do 120 razy na minutę.

  1. Sprawdź, czy tobie nic nie grozi: ruch drogowy, prąd, ogień, gaz.
  2. Zawołaj głośno i potrząśnij za ramiona. Brak reakcji oznacza nieprzytomność.
  3. Odchyl głowę do tyłu, unieś żuchwę i przez najwyżej dziesięć sekund patrz i słuchaj, czy oddycha prawidłowo.
  4. Zadzwoń pod 112, włącz głośnik i wyślij kogoś po najbliższy defibrylator.
  5. Połóż nadgarstek na środku klatki piersiowej, drugą dłoń na wierzchu. Uciskaj na głębokość pięciu do sześciu centymetrów, 100 do 120 razy na minutę. Między uciśnięciami pozwól klatce wrócić do pełnej wysokości.
  6. Jeśli jesteś przeszkolony i chcesz, po każdych trzydziestu uciśnięciach daj dwa wdechy ratownicze. Jeśli nie, uciskaj bez przerwy.
  7. Jeśli możesz, zmieniaj się z kimś co dwie minuty. Nie przerywaj, aż przyjedzie zespół ratunkowy albo osoba się ocknie.
  • Nie przerywaj, żeby szukać tętna. Osoba bez przeszkolenia często ocenia je błędnie i traci czas.
  • Nie bój się złamać żebra. Żebro się zrośnie, a mózg bez tlenu obumiera.
  • Nie zostawiaj poszkodowanego, żeby szukać defibrylatora, jeśli jesteś sam.

Zadławienie

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Zapytaj głośno: Dławisz się? Jeśli nie może odpowiedzieć, od razu wykonaj pięć mocnych uderzeń między łopatki.

  1. Zapytaj: Dławisz się? Jeśli osoba mówi albo głośno kaszle, tylko zachęcaj ją do kaszlu. Skuteczny kaszel pomaga lepiej niż cokolwiek, co zrobisz ty.
  2. Jeśli kaszel jest cichy albo osoba nie może oddychać, stań z boku, lekko za nią. Jedną ręką podeprzyj jej klatkę piersiową i pochyl ją do przodu.
  3. Uderz do pięciu razy nasadą dłoni między łopatki, mocno. Po każdym uderzeniu sprawdź, czy przedmiot wyszedł.
  4. Jeśli to nie pomogło, stań za nią, ułóż pięść tuż nad pępkiem i chwyć ją drugą ręką. Pociągnij gwałtownie do środka i w górę, do pięciu razy.
  5. Na zmianę wykonuj pięć uderzeń między łopatki i pięć uciśnięć brzucha, aż przedmiot wyjdzie.
  6. Jeśli osoba wiotczeje, połóż ją na ziemi, zadzwoń pod 112 i od razu zacznij resuscytację. Uciskanie klatki też pomaga usunąć przedmiot.
  7. Po każdym uciśnięciu brzucha osobę musi zbadać lekarz, nawet jeśli czuje się dobrze.
  • Nie szukaj w ustach palcem na ślepo, bo wepchniesz przedmiot głębiej. Wyjmij tylko to, co dobrze widzisz i możesz chwycić.
  • Nie uciskaj brzucha kobiecie w ciąży ani niemowlęciu. U ciężarnej uciskaj klatkę piersiową, u niemowlęcia na zmianę uderzaj między łopatki i uciskaj klatkę.
  • Nie zostawiaj dławiącej się osoby samej, nawet po to, żeby wezwać pomoc.

Zawał serca

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Natychmiast zadzwoń pod 112. Posadź osobę w pozycji półsiedzącej i nie pozwalaj jej się ruszać.

  1. Od razu zadzwoń pod 112 i powiedz: ból w klatce piersiowej. Dyspozytor wyśle właściwy zespół.
  2. Posadź osobę w pozycji półsiedzącej, z podpartymi plecami i ugiętymi kolanami. Nie pozwól jej chodzić.
  3. Poluzuj ciasne ubranie przy szyi i w pasie. Otwórz okno.
  4. Zapytaj o jej aerozol albo tabletki z nitrogliceryną i pomóż jej wziąć własny lek.
  5. Jeśli dyspozytor tak zaleci, a osoba jest w pełni przytomna i nie ma uczulenia, niech powoli rozgryzie jedną tabletkę aspiryny 300 mg.
  6. Zostań przy niej, uspokajaj ją i zapisz, o której godzinie zaczął się ból.
  7. Jeśli straci przytomność i przestanie normalnie oddychać, od razu zacznij resuscytację.
  • Nie wieź jej do szpitala własnym samochodem. Karetka zaczyna leczenie już w drodze.
  • Nie dawaj jej jedzenia ani picia, tylko jej własne leki.
  • Nie pozwól jej iść do samochodu ani po schodach.

Udar mózgu

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Dzwoń pod 112, gdy tylko podejrzewasz udar. Powiedz: udar, i podaj, kiedy zaczęły się objawy.

  1. Zrób test FAST. Twarz: poproś o uśmiech, jeden kącik opada. Ręce: poproś o uniesienie obu, jedna opada. Mowa: poproś o proste zdanie, brzmi bełkotliwie albo bez sensu. Czas: wystarczy jeden objaw, dzwoń pod 112 od razu.
  2. Powiedz dyspozytorowi: udar, i podaj dokładną godzinę początku objawów albo ostatnią chwilę, gdy ktoś widział osobę zdrową. Szpital dobiera leczenie według tej godziny.
  3. Posadź albo połóż osobę z lekko uniesioną głową i ramionami. Niech leży spokojnie.
  4. Poluzuj wszystko, co ciasne przy szyi. Jeśli ma luźną protezę zębową, wyjmij ją.
  5. Nie dawaj niczego do jedzenia, picia ani połykania. Udar często upośledza połykanie i to, co jest w ustach, może trafić do płuc.
  6. Jeśli straci przytomność, ale oddycha normalnie, ułóż ją w pozycji bocznej, słabszą stroną w dół. Obserwuj oddech.
  7. Jeśli objawy ustąpią po kilku minutach, i tak dzwoń. Przemijający epizod bywa ostrzeżeniem na kilka godzin przed pełnym udarem.
  • Nie podawaj aspiryny. Przy udarze zasada jest odwrotna niż przy zawale, a przy udarze krwotocznym aspiryna szkodzi.
  • Nie czekaj, czy przejdzie, i nie daj się namówić, żeby najpierw się położyła i przespała.
  • Nie pozwól jej prowadzić i nie wieź jej sam. Karetka w drodze uruchamia oddział udarowy.

Silne krwawienie

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Uciskaj mocno obiema rękami bezpośrednio na ranę i nie zwalniaj nacisku.

  1. Załóż rękawiczki albo foliową torebkę, jeśli masz je pod ręką. Nie zwlekaj z uciskiem, żeby ich szukać.
  2. Uciskaj bezpośrednio na ranę czystą tkaniną, koszulką albo gołą dłonią. Naciskaj mocno.
  3. Zadzwoń pod 112 albo poproś kogoś, żeby zadzwonił, a ty uciskaj dalej.
  4. Połóż osobę i unieś jej nogi, jeśli jest blada, zimna albo bliska omdlenia.
  5. Gdy krew przesiąknie, połóż kolejną warstwę na wierzch i uciskaj dalej. Nie zdejmuj pierwszej.
  6. Jeśli kończyna nadal mocno krwawi, załóż stazę taktyczną wysoko, ciasno powyżej rany. Dokręcaj, aż krwawienie ustanie, i zapisz godzinę.
  7. Okryj osobę kurtką albo kocem i cały czas do niej mów.
  • Nie wyciągaj przedmiotu tkwiącego w ranie. Obłóż go i uciskaj obok.
  • Nie poluzowuj założonej stazy. Zdjąć ją może tylko personel medyczny.
  • Nie używaj jako stazy cienkiego sznurka ani drutu. Wrzyna się w kończynę i nie zatrzymuje przepływu tętniczego.

Utrata przytomności

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Potrząśnij i zawołaj. Brak reakcji? Odchyl głowę i sprawdź oddech. Oddycha normalnie: pozycja boczna. Nie oddycha: resuscytacja.

  1. Sprawdź, czy nie ma zagrożeń, potem zawołaj osobę i mocno potrząśnij ją za ramiona.
  2. Brak reakcji: odchyl głowę, unieś żuchwę i przez najwyżej dziesięć sekund sprawdzaj, czy oddycha normalnie.
  3. Oddycha normalnie: zadzwoń pod 112, potem przekręć ją na bok do pozycji bocznej ustalonej.
  4. Uklęknij obok. Bliższą rękę ułóż pod kątem prostym, dłonią do góry. Dalszą dłoń przyłóż do jej bliższego policzka. Zegnij dalsze kolano i za nie przekręć ją ku sobie.
  5. Gdy leży na boku, jeszcze raz odchyl jej głowę. Drogi oddechowe zostaną drożne, a to, co jest w ustach, wypłynie.
  6. Co minutę sprawdzaj oddech. Jeśli ustanie albo zmieni się w łapanie powietrza, połóż ją na plecach i zacznij resuscytację.
  7. Przykryj ją kurtką albo kocem. Jeśli ma zostać w tej pozycji dłużej niż trzydzieści minut, przekręć ją na drugi bok.
  • Nie wkładaj nic pod głowę nieprzytomnemu leżącemu płasko i nie dawaj mu pić. Jedno i drugie zamyka drogi oddechowe.
  • Nie zakładaj, że pijany po prostu się wyśpi. Nieprzytomny to nieprzytomny, a wymioty na plecach zabijają tak samo.
  • Nie ruszaj osoby nieprzytomnej po upadku z wysokości albo wypadku, chyba że wymiotuje albo przestaje oddychać. Wtedy drożne drogi oddechowe są ważniejsze niż kręgosłup.

Oparzenia

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Trzymaj oparzenie pod chłodną bieżącą wodą przez pełne dwadzieścia minut. Zacznij od razu, bo liczy się czas.

  1. Odsuń osobę od źródła ciepła. Palącą się odzież ugaś: niech osoba przestanie biec, położy się i toczy po ziemi, albo zdusz ogień kocem.
  2. Trzymaj oparzenie pod chłodną bieżącą wodą, około 15 do 25 stopni, przez pełne dwadzieścia minut. Nie używaj lodu ani lodowatej wody.
  3. Podczas chłodzenia zdejmij pierścionki, zegarek i luźną odzież z okolicy oparzenia, zanim spuchnie. Wszystko, co przykleiło się do skóry, zostaw dokładnie tam, gdzie jest.
  4. Po schłodzeniu przykryj oparzenie luźno folią spożywczą, położoną, nie owiniętą ciasno, albo czystą niestrzępiącą się tkaniną.
  5. Resztę ciała utrzymuj w cieple. Chłodzenie dużego oparzenia wychładza całe ciało, a dzieci wychładzają się szybko.
  6. Przy każdym dużym lub głębokim oparzeniu dzwoń pod 112, a w czasie oczekiwania podawaj małe łyki wody.
  7. Oparzenia prądem i chemikaliami traktuj zawsze jako poważne. Przy chemikaliach płucz znacznie dłużej niż dwadzieścia minut.
  • Nie kładź na świeże oparzenie masła, oleju, pasty do zębów, lodu ani żadnego kremu. Wszystko poza wodą utrudnia ocenę i pogłębia uszkodzenie.
  • Nie przebijaj pęcherzy. To sterylny opatrunek, który ciało zrobiło samo.
  • Nie zrywaj odzieży przyklejonej do oparzenia. Obetnij ją wokół, resztę zostaw szpitalowi.

Złamania

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Zostaw kończynę tak, jak ją zastałeś, i podeprzyj ją w tej pozycji.

  1. Nie pozwól osobie się ruszać i uspokój ją. Posadź ją albo połóż w najwygodniejszej pozycji.
  2. Podeprzyj uszkodzoną kończynę rękami albo zwiniętym ubraniem ułożonym z obu stron.
  3. Dzwoń pod 112 przy złamaniu nogi, biodra, kręgosłupa, miednicy albo złamaniu otwartym, a także przy każdym urazie, którego osoba sama nie podtrzyma.
  4. Otwartą ranę przykryj czystym opatrunkiem. Uciskaj delikatnie obok kości, nigdy na nią.
  5. Przykładaj zimny okład przez tkaninę, do dwudziestu minut, żeby zmniejszyć obrzęk. Nigdy nie kładź lodu na gołą skórę.
  6. Sprawdź palce poniżej urazu. Jeśli są zimne, sine, bez czucia albo bez tętna, to pilna sprawa. Powiedz o tym dyspozytorowi.
  7. Nie dawaj nic do jedzenia ani picia, bo może być potrzebne znieczulenie.
  • Nie wciskaj kości z powrotem i nie prostuj zniekształconej kończyny.
  • Nie pozwól chodzić, jeśli podejrzewasz złamanie nogi, biodra albo miednicy.
  • Nie ruszaj osoby z podejrzeniem urazu kręgosłupa lub szyi, chyba że grozi jej bezpośrednie niebezpieczeństwo.

Hipotermia

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Zabierz osobę z zimna i wiatru, odizoluj od zimnego podłoża, zdejmij mokre ubranie, ubierz w suche warstwy i zakryj głowę.

  1. Przenieś osobę w suche miejsce osłonięte od wiatru i połóż izolację między nią a podłożem. Zimna ziemia odbiera ciepło szybciej niż zimne powietrze.
  2. Zdejmij mokre ubranie, w razie potrzeby rozetnij je. Owiń osobę w suche warstwy, koce albo koc termiczny, z zakrytą głową i szyją.
  3. Zadzwoń pod 112, jeśli ktoś przestał drżeć, jest splątany, niezdarny albo senny. To umiarkowana hipotermia i sama nie ustąpi.
  4. Ciepłe słodkie napoje podawaj tylko osobie w pełni przytomnej, która bezpiecznie połyka. Żadnego alkoholu: rozszerza naczynia skóry i wypłukuje ciepło z rdzenia ciała.
  5. Najpierw ogrzewaj tułów: klatkę piersiową, plecy, pachy, pachwiny. Użyj ciepłych okładów owiniętych tkaniną, kontaktu ciała z ciałem pod kocami i ciepłego pomieszczenia.
  6. Z mocno wychłodzoną osobą obchodź się delikatnie i trzymaj ją w pozycji leżącej. Gwałtowny ruch może wywołać u wychłodzonego serca śmiertelną arytmię.
  7. Jeśli straci przytomność, sprawdzaj oddech przez najwyżej minutę, bo może być bardzo wolny. Zacznij resuscytację tylko wtedy, gdy oddechu nie ma, i nie przerywaj. Wychłodzone ciała przeżywają długie resuscytacje.
  • Nigdy nie podawaj alkoholu i nigdy nie rozcieraj ani nie masuj kończyn. Jedno i drugie pcha zimną krew z powłok do rdzenia i może zatrzymać serce.
  • Nigdy nie wkładaj mocno wychłodzonej osoby do gorącej kąpieli i nie stawiaj jej przy bezpośrednim źródle ciepła. Ogrzewanie ma być łagodne i od środka na zewnątrz.
  • Nigdy nie uznawaj zimnej osoby za zmarłą. Nikt nie jest martwy, dopóki nie jest ciepły i martwy. Tę decyzję podejmuje szpital.

Wyczerpanie cieplne i udar cieplny

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Zabierz osobę z upału, połóż ją i chłodź wodą i ruchem powietrza. Jeśli jest w pełni przytomna, podawaj wodę małymi łykami.

  1. Przenieś osobę w cień albo do chłodnego pomieszczenia, połóż ją i lekko unieś jej nogi.
  2. Zdejmij zbędne ubranie i chłodź skórę: spryskuj ją wodą lub zwilżaj i wachluj. Zimne okłady owinięte tkaniną przykładaj na kark, pachy i pachwiny.
  3. Jeśli jest w pełni przytomna, podawaj wodę albo napój izotoniczny regularnie, małymi łykami, nie litrami naraz.
  4. Po trzydziestu minutach oceń ją ponownie. Przy wyczerpaniu cieplnym powinno być wyraźnie lepiej. Jeśli nie, traktuj to jak udar cieplny i dzwoń pod 112.
  5. Udar cieplny to gorąca skóra ze splątaniem, chwiejnym chodem, drgawkami albo gasnącą przytomnością. Dzwoń pod 112 od razu i powiedz: udar cieplny.
  6. Chłodź intensywnie, aż przyjedzie pomoc. Najszybsza bezpieczna metoda: zanurzenie w chłodnej wodzie do szyi, jeśli to sprawna młoda osoba. U innych ciągle polewaj wodą i wachluj.
  7. Jeśli straci przytomność, ale oddycha normalnie, ułóż ją w pozycji bocznej, dalej chłodź i obserwuj oddech.
  • Nigdy nie podawaj picia osobie splątanej albo sennej. Trafi do płuc, nie do żołądka.
  • Nigdy nie podawaj leków przeciwgorączkowych, takich jak paracetamol czy ibuprofen, przy udarze cieplnym. To nie jest gorączka, leki nie pomagają, a obciążają wątrobę i nerki.
  • Nigdy nie zostawiaj w zaparkowanym samochodzie nikogo: ani dziecka, ani dorosłego, ani zwierzęcia. Nie zakładaj, że osoba z udarem cieplnym odpocznie i jej przejdzie. Liczy się czas.

Ukąszenia i użądlenia

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Po każdym użądleniu lub ukąszeniu obserwuj usta i oddech przez pierwsze minuty. Obrzęk twarzy lub języka, świszczący oddech albo omdlenie: od razu dzwoń pod 112.

  1. Użądlenie owada: jeśli widać żądło pszczoły, zeskrob je na bok paznokciem albo kartą, umyj wodą z mydłem i chłodź przez tkaninę. Przy użądleniu w ustach lub gardle daj do ssania lód i zadzwoń pod 112.
  2. Przez trzydzieści minut obserwuj, czy nie ma reakcji alergicznej: rozchodzącej się pokrzywki, obrzęku warg lub powiek, ucisku w klatce, świszczącego oddechu, wymiotów albo omdlenia. Każdy z tych objawów to powód, by dzwonić pod 112, a najpierw użyć własnej ampułkostrzykawki z adrenaliną osoby, w zewnętrzną część uda.
  3. Kleszcz: chwyć go cienką pęsetą tuż przy skórze i pociągnij pewnym ruchem prosto na zewnątrz. Umyj miejsce i zapisz datę. Idź do lekarza, jeśli w kolejnych tygodniach pojawi się powiększający się czerwony pierścień albo gorączka.
  4. Ukąszenie zwierzęcia lub człowieka: przez kilka minut myj ranę dokładnie bieżącą wodą z mydłem, przykryj i tego samego dnia idź do lekarza. Takie ukąszenia zakażają się głęboko, trzeba wykluczyć wściekliznę i tężec.
  5. Ukąszenie żmii zygzakowatej: zadzwoń pod 112, uspokój osobę i zapewnij jej bezruch. Unieruchom kończynę na wysokości serca, zdejmij pierścionki i zegarek, zaznacz flamastrem brzeg obrzęku i godzinę.
  6. Meduza: przepłucz wodą morską, nie słodką. Fragmenty macek zdejmij pęsetą albo krawędzią karty. Na ból przyłóż potem ciepłą wodę, jeśli jest.
  7. Obrzęki chłodź przez tkaninę. Na swędzenie podaj zwykły lek przeciwhistaminowy osoby, jeśli jest w pełni przytomna. Zwierzę fotografuj tylko wtedy, gdy to bezpieczne i nie musisz go łapać.
  • Nigdy nie nacinaj, nie wysysaj ani nie zakładaj stazy na ukąszenie węża i nigdy nie goń węża, żeby go zabić. Wszystko to pogarsza wynik, a szpitalowi martwy wąż nie jest potrzebny.
  • Nigdy nie ściskaj żądła pszczoły palcami ani pęsetą, bo wstrzykniesz resztę jadu. Zeskrob je.
  • Nigdy nie przypalaj kleszcza, nie smaruj go olejem ani nie wykręcaj palcami. Zestresowany kleszcz wymiotuje do rany.

Tonięcie

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Nie skacz za nim do wody. Podaj tyczkę lub gałąź, rzuć coś, co unosi się na wodzie, i zadzwoń pod 112.

  1. Krzycz, żeby ściągnąć innych, zadzwoń pod 112 i nie spuszczaj tonącego z oczu. Na otwartej wodzie wyznacz punkt na przeciwległym brzegu w linii z nim.
  2. Podaj tyczkę, gałąź, ręcznik albo wiosło, stojąc na pewnym gruncie, najlepiej leżąc, żeby cię nie wciągnięto do wody.
  3. Jeśli podanie nie wystarczy, rzuć koło ratunkowe, linę, lodówkę turystyczną, pusty kanister, cokolwiek, co unosi się na wodzie. Powiedz, żeby się trzymał i kopał nogami.
  4. Do wody wchodź tylko w ostateczności, jeśli jesteś silnym pływakiem. Weź ze sobą coś, co pływa, i podpłyń od tyłu.
  5. Po wyciągnięciu z wody sprawdź reakcję i oddech. Jeśli nie oddycha prawidłowo, najpierw daj pięć wdechów ratowniczych, potem trzydzieści uciśnięć i dwa wdechy. Przy tonięciu wdechy są ważne.
  6. Jeśli oddycha, ale nie reaguje, ułóż w pozycji bocznej, żeby woda mogła spłynąć, zdejmij mokre ubranie i okryj ciepło.
  7. Każdy wyciągnięty z wody musi iść do lekarza, nawet jeśli czuje się dobrze. Woda, którą wdychał, może po kilku godzinach zapalić płuca.
  • Nigdy nie płyń do panikującej osoby bez czegoś pływającego między wami. Tonący wciśnie cię pod wodę, żeby się wdrapać.
  • Nigdy nie uciskaj brzucha ani nie zawieszaj osoby głową w dół, żeby wylać wodę. Tracisz czas, a wymioty mogą trafić do płuc.
  • Nigdy nie skacz do nieznanej albo płytkiej wody i nigdy nie goń sam osoby znoszonej przez prąd wzdłuż brzegu, zanim wezwiesz pomoc.

Porażenie prądem

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Wyłącz bezpiecznik albo wyciągnij wtyczkę. Dopóki płynie prąd, nie dotykaj poszkodowanego.

  1. Wyłącz bezpiecznik, wyciągnij wtyczkę albo każ komuś odciąć zasilanie. To pierwszy krok, nie drugi.
  2. Przy wysokim napięciu i liniach napowietrznych zostań co najmniej dwadzieścia metrów dalej i czekaj na energetyków. Napięcie przeskakuje i rozchodzi się po gruncie.
  3. Gdy masz pewność, że prąd jest wyłączony, sprawdź, czy osoba reaguje i oddycha prawidłowo.
  4. Zadzwoń pod 112 i powiedz: porażenie prądem. Ratownicy sprawdzą, czy nie ma zaburzeń rytmu serca.
  5. Jeśli oddech nie jest prawidłowy, zacznij resuscytację i użyj defibrylatora, gdy tylko dotrze.
  6. Oparzenia chłodź pod bieżącą chłodną wodą przez dwadzieścia minut. Potem przykryj je luźno czystym, niepylącym opatrunkiem albo folią spożywczą.
  7. Poszukaj drugiego oparzenia tam, gdzie prąd opuścił ciało, zwykle na dłoni albo stopie.
  • Nie dotykaj poszkodowanego ani niczego, czego dotyka, dopóki prąd nie jest wyłączony.
  • Nie używaj wody przy obwodzie pod napięciem ani w jego pobliżu.
  • Nie puszczaj nikogo do domu bez badania po przepłynięciu prądu przez ciało. Rytm serca może się załamać po wielu godzinach.

Pożar

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Zaalarmuj wszystkich, wyjdź i dopiero na zewnątrz dzwoń.

  1. Krzycz, żeby ogłosić alarm, i uruchom ręczny ostrzegacz pożarowy, jeśli jest.
  2. Wyprowadź wszystkich oznakowaną drogą ewakuacyjną. Pomóż tym, którzy tego potrzebują.
  3. Trzymaj się nisko. Przy podłodze powietrze jest czystsze i chłodniejsze.
  4. Zamykaj za sobą drzwi. Zamknięte drzwi dają wiele minut.
  5. Schodź schodami. Nigdy windą.
  6. Zadzwoń pod 112 z zewnątrz. Podaj adres, co się pali i czy ktoś jest jeszcze w środku.
  7. Idź na miejsce zbiórki i zostań tam, żeby nikt nie szukał cię jako zaginionego.
  • Nie wracaj do środka po rzeczy, telefon ani zwierzę.
  • Nie lej wody na płonący olej ani na urządzenia elektryczne pod napięciem.
  • Nie otwieraj drzwi, które są gorące, gdy dotkniesz ich wierzchem dłoni. Znajdź inne wyjście i daj znać z okna.

Gaśnice

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Gaś tylko pożar mniejszy od ciebie, gdy masz wolne wyjście za plecami, a gaśnica pasuje do tego, co się pali.

  1. Przeczytaj klasy pożarów, zanim będą potrzebne. A to ciała stałe, jak drewno i tkaniny, B ciecze, C gazy, D metale, F oleje i tłuszcze kuchenne.
  2. Dobierz środek do pożaru. Woda gasi tylko A. Piana A i B. Proszek A, B i C, czyli większość pożarów domowych. CO2 gasi B i urządzenia elektryczne. Mokra chemia gasi F, czyli płonącą patelnię.
  3. Wyciągnij zawleczkę i zanim podejdziesz, sprawdź gaśnicę krótkim strzałem.
  4. Celuj w podstawę płomieni, nie w dym. Ogień żyje tam, gdzie paliwo spotyka powietrze, czyli na dole.
  5. Ściśnij dźwignię i omiataj strumieniem podstawę ognia z boku na bok, posuwając się powoli. Drogę wyjścia miej cały czas za plecami.
  6. Gdy płomienie zgasną, obserwuj miejsce. Żar może zapalić się ponownie, bądź gotów powtórzyć. Po proszku i CO2 wywietrz pomieszczenie.
  7. Jeśli gaśnica się skończy, a coś jeszcze się pali, zamknij drzwi, wyjdź i dzwoń pod 112. Swoją jedną próbę już miałeś.
  • Nigdy nie używaj wody ani piany na urządzenia elektryczne pod napięciem i nigdy wody na płonący olej czy tłuszcz. W pierwszym wypadku porazi cię prąd, w drugim buchnie kula ognia.
  • Nigdy nie trzymaj metalowej dyszy gaśnicy CO2. Schładza się do minus siedemdziesięciu stopni i przymarza do skóry.
  • Nigdy nie odwracaj się plecami do pożaru, który właśnie ugasiłeś, i nie dopuść, by ogień znalazł się między tobą a drzwiami.

Wyciek gazu i tlenek węgla

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Jeśli czujesz gaz, nie dotykaj włączników ani płomienia. Idąc na zewnątrz, otwieraj okna i drzwi, zakręć główny zawór, jeśli masz go po drodze, i dzwoń dopiero z zewnątrz.

  1. Zapach gazu: zatrzymaj się i nie dotykaj niczego elektrycznego. Żadnych włączników, dzwonka, przycisku windy, żadnego telefonu w mieszkaniu.
  2. W drodze do wyjścia otwieraj okna i drzwi, żeby gaz się rozrzedzał, a nie gromadził.
  3. Zakręć główny zawór gazu, jeśli jest na twojej drodze ucieczki, przy liczniku albo butli.
  4. Wyprowadź wszystkich. Sąsiadów wołaj i wal w drzwi pięścią, nie dzwoń dzwonkiem. Z zewnątrz zadzwoń pod 112 i do pogotowia gazowego.
  5. Tlenek węgla: podejrzewaj go, gdy kilku osobom i zwierzętom naraz jest niedobrze w tym samym pomieszczeniu, z bólem głowy, nudnościami, zawrotami albo splątaniem, które na zewnątrz ustępuje.
  6. Natychmiast wyprowadź wszystkich na świeże powietrze, policz ich i zadzwoń pod 112. Powiedz: tlenek węgla, żeby ekipa wzięła miernik.
  7. Nikt nie wraca, dopóki straż nie zmierzy stężenia i nie zwolni pomieszczenia. Kocioł, piecyk albo komin, który to spowodował, zostaje wyłączony do kontroli technika.
  • Nigdy nie przełączaj włącznika, nie zapalaj ognia i nie uruchamiaj samochodu w pomieszczeniu, w którym czuć gaz. Wyłączenie światła iskrzy tak samo jak włączenie.
  • Nigdy nie śpij w pomieszczeniu z działającym piecykiem spalinowym, grillem węglowym albo agregatem i nigdy nie zostawiaj pracującego silnika w zamkniętym garażu.
  • Nigdy nie wyciszaj piszczącego czujnika CO tylko dlatego, że dobrze się czujesz. Najpierw wyjdź, wątp później. Małe dawki mylą.

Substancje chemiczne

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Odejdź pod wiatr, z dala od substancji, a potem obficie spłucz wodą skażoną skórę albo oko.

  1. Odejdź z innymi pod wiatr i wyżej, poza opary. Nie wpuszczaj tam kolejnych osób.
  2. Zadzwoń pod 112 i podaj nazwę produktu, jeśli możesz ją odczytać z bezpiecznej odległości.
  3. Zdejmij skażone ubranie, lepiej je rozciąć, niż ściągać przez głowę.
  4. Skażoną skórę płucz pod bieżącą wodą co najmniej dwadzieścia minut.
  5. Oko płucz od wewnętrznego kącika na zewnątrz, co najmniej dwadzieścia minut, z otwartą powieką. Soczewkę kontaktową wyjmij tylko wtedy, gdy zajmie to kilka sekund.
  6. Po połknięciu przepłucz usta. Małe łyki wody podaj tylko osobie w pełni przytomnej. Potem zadzwoń do ośrodka toksykologicznego.
  7. Zachowaj etykietę, kartę charakterystyki albo zdjęcie opakowania i daj je zespołowi ratunkowemu.
  • Nie wywołuj wymiotów. Substancja żrąca poparzy drugi raz w drodze powrotnej.
  • Nie próbuj neutralizować kwasu zasadą ani odwrotnie.
  • Nie wchodź do zamkniętego pomieszczenia ani w chmurę oparów po poszkodowanego bez aparatu oddechowego.

Awaria przemysłowa

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Wejdź do najbliższego solidnego budynku, zamknij okna i drzwi, wyłącz wentylację i włącz oficjalny kanał informacyjny. Nie jedź w stronę dymu.

  1. Alarm, wybuch albo dziwny, rozchodzący się zapach: od razu wejdź do najbliższego solidnego budynku. Schronienie jest lepsze niż bieganie przez chmurę.
  2. Zamknij okna i drzwi, wyłącz wentylację, klimatyzację i ogrzewanie nawiewowe, zaklej duże szpary. Zbierzcie się w wewnętrznym pomieszczeniu na wyższym piętrze, bo większość ciężkich gazów trzyma się przy ziemi.
  3. Włącz oficjalny kanał: radio krajowe, aplikację ostrzegawczą albo komunikat gminy, i rób dokładnie to, co mówią. Syreny mają różne sygnały, poznaj lokalne.
  4. Dzwoń pod 112 tylko przy obrażeniach albo bezpośrednim zagrożeniu życia. Przy dużym zdarzeniu linie muszą zostać wolne dla takich zgłoszeń.
  5. Jeśli chmura zaskoczy cię na zewnątrz, idź w poprzek wiatru, nie z wiatrem ani pod wiatr. Zasłoń usta i nos mokrą tkaniną i schowaj się za ścianami.
  6. Skażona skóra: zdejmij wierzchnie ubranie na zewnątrz pomieszczenia, w którym się chronisz, szczelnie zapakuj je do worka i dokładnie spłucz skórę.
  7. Opuść schronienie albo ewakuuj się dopiero, gdy powiedzą to służby, i trasą, którą wskażą, nie skrótem obok zakładu.
  • Nigdy nie jedź ani nie idź w stronę dymu, oparów czy miejsca awarii, żeby popatrzeć albo nagrać. Drugi wybuch i przemieszczająca się chmura zabierają gapiów.
  • Nigdy nie korzystaj z wind podczas alarmu i nigdy nie zapalaj ognia ani nie pal, jeśli uwolniona substancja może być palna.
  • Nigdy nie dzwoń bez przerwy do szkół i bliskich. Szkoły same chronią dzieci, a jedna krótka wiadomość jest lepsza niż zapchana sieć.

Wypadek drogowy

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Zatrzymaj się bezpiecznie za miejscem zdarzenia i włącz światła awaryjne. Kamizelkę odblaskową załóż przed wyjściem z auta, trójkąt ustaw daleko z tyłu.

  1. Zaparkuj za miejscem zdarzenia, jeśli się da, włącz światła awaryjne, a kamizelkę załóż przed wyjściem z samochodu. Trójkąt ustaw daleko z tyłu, na autostradzie około 100 metrów lub więcej, przed zakrętem albo wzniesieniem.
  2. Zanim zaczniesz działać, rozejrzyj się: wyciekające paliwo, dym, ruch, przewód pod napięciem, przesunięty ładunek. Jeśli możesz bezpiecznie sięgnąć, wyłącz zapłon w rozbitych autach.
  3. Zadzwoń pod 112 i podaj miejsce, liczbę pojazdów, liczbę rannych oraz czy ktoś jest uwięziony albo nieprzytomny i czy droga jest zablokowana.
  4. Odezwij się do każdego poszkodowanego. Kto odpowiada, oddycha i nie krwawi mocno, może poczekać. Kto nie odpowiada, dostaje pomoc jako pierwszy.
  5. Osoba nieprzytomna w samochodzie: delikatnie odchyl jej głowę do tyłu tam, gdzie siedzi, żeby otworzyć drogi oddechowe. Wyciągaj ją tylko przy braku oddechu, pożarze albo zalaniu, i dopiero na ziemi zacznij resuscytację.
  6. Zatrzymaj silne krwawienie bezpośrednim uciskiem, przykryj rany i utrzymuj poszkodowanych w cieple i bezruchu. Przytomny motocyklista zostaje w kasku.
  7. Nikt nie chodzi po jezdni: osoby nieranne trzymaj za barierką albo poza drogą. Wyślij kogoś, żeby naprowadził służby ratunkowe.
  • Nigdy nie wyciągaj ludzi z pojazdów tylko dlatego, że coś wygląda źle. Wyciągnij ich tylko przy braku oddechu, pożarze albo zatopieniu. W innym wypadku kręgosłup zostaw profesjonalistom.
  • Nigdy nie zdejmuj kasku przytomnemu motocykliście. A jeśli musisz to zrobić przy resuscytacji, róbcie to ostrożnie we dwie osoby.
  • Nigdy nie stój między dwoma pojazdami ani od strony ruchu przy wraku. Nigdy nie pozwól nikomu palić w pobliżu rozlanego paliwa.

Powodzie

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Od razu idź wyżej i trzymaj się z dala od płynącej wody.

  1. Gdy tylko ogłoszą ostrzeżenie, idź na piętro albo na wyżej położony teren. Nie czekaj, aż woda dotrze.
  2. Wyłącz główny dopływ prądu, gazu i wody, jeśli możesz do niego dotrzeć sucho i bezpiecznie.
  3. Zabierz dokumenty, leki, naładowany telefon, powerbank i wodę pitną.
  4. Słuchaj oficjalnych komunikatów służb i władz lokalnych, nie mediów społecznościowych.
  5. Jeśli jedziesz, a droga przed tobą jest zalana, zawróć i znajdź inną trasę.
  6. Gdy woda podnosi się w budynku, idź w górę, ale nigdy na strych bez okna i bez wyjścia na dach.
  7. Nie wracaj do domu, dopóki władze nie potwierdzą, że budynek i instalacja elektryczna są bezpieczne.
  • Nie wjeżdżaj i nie wchodź w płynącą wodę, nawet jeśli wygląda na płytką.
  • Nie dotykaj włączników ani urządzeń mokrymi rękami lub stojąc w wodzie.
  • Nie pij wody z kranu po powodzi, dopóki władze nie potwierdzą, że nadaje się do picia.

Burza i silny wiatr

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Wejdź do środka, zanim nadejdzie burza, z dala od okien. Trzymaj się z dala od drzew, rusztowań i luźnych dachów.

  1. Gdy przyjdzie ostrzeżenie, wnieś do środka albo przymocuj wszystko, co luźne: meble, trampoliny, kosze na śmieci. Samochód zaparkuj z dala od drzew.
  2. Naładuj telefony i powerbanki. Sprawdź, gdzie masz latarkę, zanim zgaśnie światło.
  3. W czasie burzy zostań w środku, z dala od okien, najlepiej w wewnętrznym pomieszczeniu. Dzieci i zwierzęta trzymaj w domu.
  4. Słyszysz grzmot na zewnątrz: wejdź do budynku albo samochodu z twardym dachem. Gdy nie ma schronienia, kucnij nisko w zagłębieniu terenu, stopy razem, z dala od pojedynczych drzew, słupów, ogrodzeń i wody.
  5. Odłóż jazdę samochodem. Jeśli burza cię zaskoczy, mocno zwolnij, trzymaj ręce pewnie na kierownicy przy porywach i nigdy nie zatrzymuj się pod drzewami ani liniami energetycznymi.
  6. Po przejściu frontu poczekaj, bo większość drzew i dachówek spada w porywach już po nim. Każdy zerwany przewód traktuj jak pod napięciem i zachowaj dwadzieścia metrów odległości.
  7. Szkody bez obrażeń zgłaszaj straży pożarnej, gdy sieć się uspokoi. Obrażenia i bezpośrednie zagrożenie zgłaszaj od razu pod 112.
  • Nigdy nie chowaj się pod drzewem podczas burzy z piorunami i nigdy nie dokańczaj partii golfa, żniw ani pracy na dachu choćby przez jedną minutę.
  • Nigdy nie dotykaj zerwanych przewodów ani niczego, czego dotykają: drutów, ogrodzeń, kałuż.
  • Nigdy nie idź popatrzeć na morze ani brzeg rzeki podczas burzy. Fale co roku porywają ludzi z mola.

Trzęsienie ziemi

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Padnij na kolana, zasłoń głowę i szyję pod solidnym stołem i trzymaj się, aż wstrząsy ustaną.

  1. W pomieszczeniu: padnij, zasłoń się pod solidnym stołem albo przy wewnętrznej ścianie i trzymaj się. Odsuń się od okien, luster, półek i wszystkiego wysokiego.
  2. W łóżku: zostań, leż twarzą w dół, poduszkę połóż na głowie i szyi. Bieganie boso po potłuczonym szkle w ciemności to zły pomysł.
  3. Na zewnątrz: przejdź na otwarty teren z dala od budynków, murów, słupów i linii i zostań tam. W samochodzie zatrzymaj się z dala od mostów i budynków i zostań w środku.
  4. Gdy wstrząsy ustaną, policz osoby, sprawdź obrażenia i włóż solidne buty. Wszędzie jest szkło.
  5. Sprawdź gaz węchem, potem wodę i prąd. Jeśli czujesz gaz, zamknij główny zawór, otwórz okna, wyjdź i nie dotykaj włączników. Resztę instalacji zostaw wyłączoną do czasu sprawdzenia.
  6. Spodziewaj się wstrząsów wtórnych. Przewracają to, co osłabiło pierwsze trzęsienie. Z uszkodzonego budynku wychodź schodami i nie wracaj do niego po nic.
  7. Śledź oficjalny kanał i zamiast dzwonić, pisz SMS-y. Na wybrzeżu po długim lub silnym wstrząsie od razu idź wyżej, nie czekaj na ostrzeżenie o tsunami.
  • Nigdy nie wybiegaj na zewnątrz podczas wstrząsów i nigdy nie korzystaj z wind w trakcie ani po nich.
  • Nigdy nie stawaj w futrynie drzwi. To stary mit: nowoczesne ramy drzwi niczego nie chronią, a same drzwi mogą cię uderzyć.
  • Nigdy nie zapalaj ognia ani nie przełączaj włączników po wstrząsie, dopóki nie masz pewności, że nie ma wycieku gazu.

Klęski żywiołowe

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Wejdź do środka, z dala od okien, i włącz oficjalny kanał ostrzegawczy.

  1. Poznaj lokalny sygnał alarmowy i to, co znaczy. W dużej części Europy ogólne zagrożenie zapowiada syrena z modulowanym dźwiękiem.
  2. Miej gotowy plecak na 72 godziny: woda, jedzenie, leki, latarka, powerbank, radio, dokumenty, gotówka i ciepłe ubranie.
  3. Ustalcie w rodzinie miejsce spotkania i jedną osobę spoza waszej okolicy, do której wszyscy mogą zadzwonić lub napisać.
  4. Przy trzęsieniu ziemi padnij, zakryj głowę i trzymaj się pod solidnym stołem, aż wstrząsy ustaną. Potem wyjdź spokojnie i trzymaj się z dala od budynków.
  5. Przy wichurze zamknij okiennice, trzymaj się z dala od okien i unikaj drzew, rusztowań i dróg nad morzem.
  6. W upał zostań w środku w najgorętszych godzinach, pij, zanim poczujesz pragnienie, i sprawdź, co u starszych sąsiadów.
  7. Śledź oficjalny kanał obrony cywilnej. Dzwoń krótko, żeby sieć została wolna dla służb ratunkowych.
  • Nie korzystaj z wind podczas trzęsienia ziemi, pożaru ani ostrzeżenia o awarii zasilania.
  • Nie wychodź na zewnątrz, żeby nagrywać zdarzenie.
  • Nie lekceważ nakazu ewakuacji dlatego, że twój dom nigdy nie był zalany ani nie spłonął.

Zestaw awaryjny

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Spakuj dziś jedną torbę na gospodarstwo domowe, która starczy na 72 godziny bez sklepów, prądu i wody z kranu.

  1. Najpierw woda: trzy litry na osobę na dobę, do picia i podstawowej higieny, co najmniej na trzy dni. Przechowuj ją i dodaj sposób na uzdatnienie kolejnej: tabletki albo filtr.
  2. Jedzenie, które nie wymaga gotowania: konserwy z otwieraczem, orzechy, batony, suszone owoce, w razie potrzeby jedzenie dla niemowląt i miska dla zwierzęcia.
  3. Światło i informacja: latarka dla każdej osoby, zapasowe baterie, powerbank i radio na baterie lub korbkę. Sieć komórkowa pada, zanim padnie FM.
  4. Leki na tydzień, na każdy stały lek w domu. Do tego apteczka pierwszej pomocy, zapasowe okulary i kopie recept.
  5. Dokumenty i pieniądze: kopie dowodów, ubezpieczeń, aktów własności i ważnych numerów telefonów w wodoszczelnym etui, oraz gotówka w drobnych banknotach. Terminale płatnicze padają razem z prądem.
  6. Ciepło i higiena: zmiana ubrania, warstwa przeciwdeszczowa, koce termiczne, mydło, szczoteczki do zębów, papier toaletowy, chusteczki nawilżane, worki na śmieci i artykuły higieniczne.
  7. Trzymaj torbę tam, skąd chwycisz ją w minutę. Powiedz wszystkim domownikom, gdzie jest. Sprawdzaj daty i baterie co wiosnę i jesień.
  • Nigdy nie opieraj zestawu wyłącznie na prądzie. Każdy zasilany przedmiot potrzebuje odpowiednika na baterie albo korbkę.
  • Nigdy nie pakuj go i nie zapominaj o nim. Przeterminowana woda smakuje źle, a przeterminowane leki i rozładowane baterie zawiodą cię w najgorszej chwili.
  • Nigdy nie planuj wokół samochodu, do którego możesz nie dotrzeć, paliwa, którego możesz nie kupić, ani podwózki, która się nie zdarzy.

Ewakuacja

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Wyjdź od razu najbliższym oznakowanym wyjściem i idź na miejsce zbiórki.

  1. Ruszaj w chwili, gdy zabrzmi alarm. Nie kończ tego, co robisz.
  2. Wybierz najbliższe oznakowane wyjście. Często to nie ta droga, którą wszedłeś.
  3. Pomóż każdemu, kto potrzebuje wsparcia, i powiedz osobie odpowiedzialnej o każdym, kto nie może wyjść.
  4. Zamykaj za sobą drzwi i okna, ale tylko jeśli jest to bezpieczne i zajmuje sekundy.
  5. Schodź schodami. Nigdy windą.
  6. Idź na miejsce zbiórki, zostań tam i zgłoś się do osoby, która liczy obecnych.
  7. Nie wracaj do środka z żadnego powodu, dopóki straż pożarna albo osoba odpowiedzialna nie ogłosi, że jest bezpiecznie.
  • Nie wracaj po rzeczy, po samochód ani po kolegę, o którym zakładasz, że jest w środku. Powiedz o tym zespołowi.
  • Nie parkuj i nie stój tam, gdzie muszą wjechać pojazdy ratownicze.
  • Nie traktuj ćwiczeń jak żartu. Po to się ćwiczy, żeby nogi same znały drogę.

Bezpieczeństwo pracy

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Przerwij pracę, zabezpiecz teren i zgłoś zagrożenie. Nie dokańczaj niebezpiecznej pracy.

  1. Przeczytaj ocenę ryzyka dla swojego stanowiska. Jeśli jej nie możesz znaleźć, poproś o nią. Musi istnieć i być dostępna.
  2. Dowiedz się, kto jest przeszkolonym ratownikiem, kto odpowiada za ewakuację i gdzie są apteczka i defibrylator.
  3. Używaj przydzielonych środków ochrony. Zgłaszaj, gdy są uszkodzone, brakuje ich albo mają zły rozmiar.
  4. Zgłaszaj na piśmie zdarzenia potencjalnie wypadkowe. To lekcja za darmo, a inaczej nauczy cię jej poważny wypadek.
  5. Jeśli zagrożenie jest realne i bezpośrednie, przerwij pracę, ostrzeż kolegów i powiadom przełożonego.
  6. Po każdym wypadku zabezpiecz miejsce, udziel pierwszej pomocy i spisz, co się stało, zanim wspomnienia się zmienią.
  7. Chodź na szkolenia bhp. Pracodawca musi je zapewnić w godzinach pracy i bezpłatnie.
  • Nie omijaj osłony, blokady ani alarmu dlatego, że spowalniają pracę.
  • Nie pracuj na wysokości, w przestrzeni zamkniętej ani przy urządzeniach pod napięciem bez wymaganego zezwolenia i szkolenia.
  • Nie podpisuj karty szkolenia, którego nie odbyłeś.

Konflikt zbrojny

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Na alarm lotniczy od razu idź do najgłębszego dostępnego schronienia: piwnicy, stacji metra, wewnętrznego pomieszczenia bez okien.

  1. Poznaj dziś sygnały ostrzegawcze i miejsce najbliższego schronienia. Miej zestaw awaryjny i dokumenty gotowe przy drzwiach.
  2. Na dźwięk syreny od razu zejdź w dół: piwnica, garaż podziemny, metro. Jeśli nie ma piwnicy, wybierz wewnętrzne pomieszczenie, korytarz albo łazienkę, na najniższym piętrze, bez okien, z dwiema ścianami od zewnątrz.
  3. W schronieniu siedź z dala od wejścia, miej przy sobie zestaw, wodę i radio. Zostań tam do odwołania alarmu, nie tylko do chwili, gdy zrobi się cicho.
  4. Jeśli zaskoczy cię ostrzał na otwartej przestrzeni, połóż się płasko w zagłębieniu, rowie albo za niskim murkiem, z otwartymi ustami i rękami nad głową, z dala od pojazdów i przeszklonych fasad.
  5. Nigdy nie dotykaj niewybuchów, porzuconej broni ani dziwnych przedmiotów, choćby były małe albo przypominały zabawkę. Zaznacz miejsce z odległości i zgłoś je.
  6. Miej jeden kontakt spoza okolicy, do którego wszyscy piszą. Ustalcie rodzinne miejsca spotkań i wysyłajcie krótkie SMS-y, bo sieć musi obsłużyć ruch ratunkowy.
  7. Stosuj się wyłącznie do oficjalnych wytycznych o korytarzach ewakuacyjnych i godzinie policyjnej. Dokumenty i leki noś przy sobie, nie w torbie, którą możesz upuścić.
  • Nigdy nie filmuj ani nie fotografuj pozycji wojskowych, punktów kontrolnych ani umocnień obronnych i nigdy nie udostępniaj ich lokalizacji w internecie. To zagraża tobie i wszystkim w pobliżu.
  • Nigdy nie zbliżaj się do pozostałości amunicji kasetowej, min ani linek zaczepowych i nigdy nie pozwalaj dzieciom bawić się w gruzach czy porzuconych pojazdach.
  • Nigdy nie stój przy oknie, żeby patrzeć. Szkło i fala uderzeniowa dotrą szybciej niż dźwięk.

Zamieszki

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś. Zanim zaczniesz polegać na tych kartach w praktyce, pokaż je pracownikowi medycznemu lub specjaliście od ochrony przeciwpożarowej.

Zrób to od razu

Opuść okolicę przy pierwszych oznakach. Idź bokiem, z dala od kierunku tłumu, spokojnie, blisko ścian budynków.

  1. Przed wyjściem sprawdź lokalne wiadomości. W napiętych dniach omijaj zgromadzenia, węzły komunikacyjne i symboliczne place.
  2. Jeśli zaskoczy cię skraj tłumu, od razu odejdź po skosie, zgodnie z ruchem tłumu, stopniowo w bok, nigdy pod prąd. Idź, nie biegnij.
  3. Jeśli zaskoczy cię gęsty tłum, za wszelką cenę utrzymaj się na nogach. Unieś ręce jak bokser, żeby chronić klatkę piersiową, poruszaj się z masą ludzi i przedzieraj się w stronę skraju.
  4. Jeśli upadniesz i nie możesz wstać, zwiń się na lewym boku, chroń głowę i szyję ramionami i wstań w pierwszej chwili, gdy ucisk zelżeje.
  5. Gaz łzawiący: nie pocieraj oczu, mrugaj intensywnie, idź pod wiatr i wyżej. Płucz oczy wodą albo roztworem soli od wewnętrznego kącika na zewnątrz. Soczewki kontaktowe wyjmij jak najszybciej.
  6. Trzymaj się z dala od kordonów policyjnych, barykad i każdego, kto coś rzuca. Z nikim się nie kłóć i spokojnie wykonuj polecenia na punktach kontrolnych.
  7. Ustalcie wcześniej w grupie miejsce spotkania na wypadek rozdzielenia i napiszcie do kogoś spoza tłumu, gdzie jesteście.
  • Nigdy nie obserwuj ze środka tłumu, z wiaduktów nad tłumem ani z zaparkowanego samochodu na jego drodze. Obserwatorzy to duża część rannych.
  • Nigdy nie podnoś rzuconych przedmiotów ani pojemników z gazem i nigdy nie filmuj starć z bliska. Kamera czyni cię uczestnikiem w oczach obu stron.
  • Nigdy nie korzystaj z metra ani przejść podziemnych, żeby ominąć obszar zamieszek. Uwięzienie pod ziemią z panikującym tłumem to najgorsza możliwa pozycja.

Korzystasz na własne ryzyko. To materiał edukacyjny i badawczy, nie zastąpi lekarza. Numery i przepisy zależą od kraju i się zmieniają. Sprawdź te, które obowiązują tam, gdzie jesteś.