Nederland
Onderkoeling
Gebruik op eigen risico. Alleen bedoeld voor educatie en onderzoek, niet als medisch advies. Controleer de nummers en regels van het land waar je bent, want ze veranderen. Loop deze kaarten eerst door met een arts of brandveiligheidsdeskundige, voordat je erop vertrouwt. Disclaimer
Doe dit eerst
Haal de persoon uit de kou en de wind, van de koude grond af en uit natte kleding. Trek hem droge lagen aan en bedek het hoofd.
Onderkoeling begint lang voordat er ijs en sneeuw aan te pas komen. Natte kleding, wind en uitputting kunnen een lichaam al bij tien graden boven nul laten afkoelen. Het gevaar zit in de hersenen: als de kern afkoelt, verdwijnt het beoordelingsvermogen als eerste. Het slachtoffer merkt dus zelden zelf dat er iets mis is.
Stap voor stap
- Breng de persoon naar een droge plek uit de wind en leg isolatiemateriaal tussen hem en de grond. Koude grond onttrekt sneller warmte dan koude lucht.
- Trek natte kleding uit, knip die zo nodig los, en wikkel de persoon in droge lagen, dekens of een reddingsdeken. Bedek hoofd en nek.
- Bel 112 voor iedereen die is gestopt met rillen, of verward, onhandig of slaperig is. Dat is matige onderkoeling en die gaat niet vanzelf over.
- Geef warme, zoete drankjes alleen als de persoon helemaal wakker is en kan slikken. Geen alcohol: dat verwijdt de bloedvaten in de huid en voert warmte uit de kern weg.
- Warm eerst de romp op: borst, rug, oksels, liezen. Gebruik warmtepakketten in een doek, huid-op-huidcontact onder dekens of een warme kamer.
- Ga voorzichtig om met iemand die sterk is afgekoeld en laat hem plat liggen. Ruwe bewegingen kunnen bij een koud hart een dodelijk ritme veroorzaken.
- Raakt de persoon buiten bewustzijn, controleer de ademhaling dan tot een minuut lang. Die kan erg traag zijn. Begin alleen met reanimeren als er geen ademhaling is, en ga door: koude lichamen overleven lange reanimaties.
Doe dit nooit
- Geef nooit alcohol en wrijf of masseer nooit de ledematen. Allebei duwen koud bloed vanuit de huid naar de kern en kunnen het hart doen stoppen.
- Stop iemand die sterk is afgekoeld nooit in een heet bad en zet hem niet vlak bij directe warmte. Opwarmen moet voorzichtig en vanuit het midden gebeuren.
- Verklaar een koude persoon nooit dood. Niemand is dood voordat hij warm en dood is. Die beslissing hoort bij een ziekenhuis.
Bel het alarmnummer als
- Het rillen is gestopt, of de persoon is verward, wankel, onduidelijk in spraak of ongewoon slaperig.
- Elke onderkoeling bij een kind, een oudere of iemand die gewond, dronken of buiten aangetroffen is.
- De persoon is stijf, ademt nauwelijks of reageert niet. Begin met helpen en houd de lijn open.
Veelgestelde vragen
Het rillen is gestopt, is dat een verbetering?
Het tegendeel. Rillen is de verwarming van het lichaam. Die valt uit als de brandstof op is of de kern verder daalt. Iemand die stopt met rillen en stil wordt, gaat achteruit, niet vooruit.
En bevroren vingers of tenen?
Warm eerst de hele persoon op. Ontdooi bevroren delen in water van ongeveer 37 tot 39 graden, een half uur lang. Nooit bij een vuur of door wrijven. En ontdooi ze nooit als ze op weg naar zorg opnieuw kunnen bevriezen, want opnieuw bevriezen vernietigt het weefsel.
Verwante kaarten
Bronnen en normen
Gebruik op eigen risico. Alleen bedoeld voor educatie en onderzoek, niet als medisch advies. Controleer de nummers en regels van het land waar je bent, want ze veranderen. Loop deze kaarten eerst door met een arts of brandveiligheidsdeskundige, voordat je erop vertrouwt.